Copy SMS

ԾՆՈՒՆԴԴ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆ

ԾՆՈՒՆԴԴ ՇՆՈՐՀԱՎՈՐ ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆ - ծնունդ, հովհանես, թումանյան

1869 թվականի փետրվարի 19-ին Լոռվա Դսեղ գյուղում ծնվեց հայ մեծագույն գրող ու բանաստեղծ, հասարակական գործիչ Հովհաննես Թադեւոսի Թումանյանը: 
Նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի գյուղում, այնուհետեւ Ջալալօղլու (այժմյան՝ Ստեփանավան) դպրոցում։ 1883 թվականից շարունակել է ուսումը Թիֆլիսի Ներսիսյան Ճեմարանում, սակայն նյութական ծանր իրավիճակի պատճառով 1887թ. ստիպված եղավ թողնել դպրոցը եւ սկսեց աշխատել Թիֆլիսի հայ եկեղեցական դատարանում, այնուհետեւ Հայ Հրատարակչական միության գրասենյակում (մինչեւ 1893թ)։ 
Թումանյանը սկսել է ստեղծագործել 80-ականների կեսից, այդ ժամանակ էլ սկսում է համագործակցել հայկական տարբեր թերթերի ու ամսագրերի հետ։ Լայն ճանաչում է ձեռք բերում "Բանաստեղծություններ" հավաքածուի (1-2 հատոր, 1890-92) լույս տեսնելուց հետո։ Թումանյանի գրական գործունեության ամենահայտնի շրջանն է համարվում XIX դարի վերջին տասնամյակը – XX դարի սկիզբը։ Այդ ժամանակաշրջանում է, որ Թումանյանը հանդես է գալիս որպես ժողովրդի ստեղծագործական ավանդույթների վրա հիմնվող բանաստեղծ։ Իր ստեղծագործություններից շատերում, նա նկարագրում է նահապետական օրենքներով ապրող գյուղացիների կյանքը, որը լի է ներքին ու հաճախ ողբերգական հակասություններով։ Այդ թեմային են նվիրված Թումանյանի այնպիսի պոեմները, ինչպիսին են «Մարոն» (1887, հրատարակվել է 1892թ), «Լոռեցի Սաքոն» (1889, հրատարակվել է 1890թ), «Անուշ» ողբերգությունը (1890, հրատարակվել է 1892թ)։ 
Թումանյանի պոեմներից, բալադներից ու հեքիաթներից շատերի հիմքում ընկած է ժողովրդական բանահյուսությունը։ Օրինակ՝ «Թմկաբերդի առումը» (1902, հրտ. 1905թ) հիմնված է ժողովրդական առասպելի վրա, ինչպես նաեւ «Ախթամար», «Փարվանա», «Սասունցի Դավիթ» պոեմները, «Մի կաթիլ մեղր» հեքիաթը։ 
1899 թվականին բանաստեղծը կազմակերպում է "Վերնատուն" գրական խմբակը, որի անդամ են դառնում բազմաթիվ հայ նշանավոր գրողներ ու բանաստեղծներ։ 
XX դարի սկզբին Թումանյանը հայտնի է դառնում նաեւ որպես հասարակական գործիչ։ 1905-07 թվականներին մասնակցում է Բաքվի հայ-թաթարական ընդհարումների հաշտեցմանը։ Ցարական կառավարության կողմից երկու անգամ ձեռբակալվում է (1908 եւ 1911) ու բանտ նետվում: 
1912–1921 թթ.՝ Հայ գրողների կովկասյան միության նախագահն է։ Արդեն Հայքի խորհրդայնացումից հետո դառնում է Հայաստանին օգնության կոմիտեի նախագահ (1921-22)։ 
Հովհաննես Թումանյանը վախճանվել է 1923 թ. մարտի 23-ին, 54 տարեկան հասակում, Մոսկվայում։ 


ՀՐԱԺԵՇՏ 

Այստեղ ահա կբաժանվենք. 
Մնաս բարյավ, սիրելի. 
Այսպես ես չեմ ցավել երբեք 
Դառնությունով սիրտս լի։ 

Այստեղ ահա քեզ թողնում եմ 
Եվ չգիտեմ, ուր կերթաս. 
Կասկածներից ես դողում եմ... 
Թող պահպանե քեզ աստված։ 

Ա՛խ, առանց քեզ տխուր կյանքիս, 
Օրը տարի կդառնա, 
Բայց ուր լինիս, դարձյալ հոգիս 
Շուրջդ պիտի թրթռա։ 

Մնաս բարյավ, բայց միշտ հիշիր, 
Որ քեզ շատ եմ կարոտել. 
Եվ տեսության ժամի համար 
Չմոռանաս աղոթել։

2

25

1935

  • L........
    2012-02-19 17:54:04
    շատ եմ սիրում Թումանյանին.........Շնորհավոր (բռավո) (բռավո) (բռավո) (բռավո) (ծաղիկ) (ծաղիկ)
    • Էմիլ Արսենալ Ֆան
      2012-02-19 17:55:25
      ես ել եմ շաաաաատ սիրում (լավ) (լավ) (լավ)
      • L........
        2012-02-19 17:56:05
        հա իրոք տաղանդավորա շատտտտտտտտտ.....
      • Էմիլ Արսենալ Ֆան
        2012-02-19 17:59:46
        դրա համարել ամենայն հայոց բանաստեղծա ;) ;) (լավ) (լավ)
      • L........
        2012-02-19 18:01:05
        ըհննն ճիշտ ես (բռավո) (բռավո) (բռավո)
      • Էմիլ Արսենալ Ֆան
        2012-02-19 18:03:38
        ես իրան մեկ ել Տերյան եմ շատ սիրում
      • L........
        2012-02-19 18:05:33
        հա Տերյանն էլա շատ լավը նաև Չարենց, Սևակ (բռավո) (բռավո) (բռավո)
      • L........
        2012-02-19 18:05:33
        հա Տերյանն էլա շատ լավը նաև Չարենց, Սևակ (բռավո) (բռավո) (բռավո)
      • Էմիլ Արսենալ Ֆան
        2012-02-19 18:07:02
        դե իրանք բոլորնել հանճար են,մոռացար ասես նաև իսահակյան
      • L........
        2012-02-19 18:07:38
        վայ ճիշտ ես (բռավո) (բռավո)
      • Էմիլ Արսենալ Ֆան
        2012-02-19 18:09:45
        (լավ) (լավ) բայց ինձ Տերյանի բանաստեղծություններնա դուր գալիս,Թումանյանի հեքյաթները,Իսահակյանի երգերը
      • L........
        2012-02-19 18:10:37
        իսկ ինձ ամեն-ինչը (ժպիտ)
      • Էմիլ Արսենալ Ֆան
        2012-02-19 18:11:36
        :)
      • L........
        2012-02-19 18:12:25
        (ծաղիկ)
      • Էմիլ Արսենալ Ֆան
        2012-02-19 18:13:08
        իսկ ընդհանրապես որ գրողին եք սիրում՞
      • L........
        2012-02-19 18:15:44
        ես նաև արտասահմանյան գրականություն եմ սիրում նամանվան Թեոդոր Դրայզեր...Հայ Գրականությունից նաև Մեծարենց, Դուրյան,Շիրվանզադե (ծաղիկ)
      • Էմիլ Արսենալ Ֆան
        2012-02-19 18:21:07
        ես սիրում եմ Հեկտոր Մալո,իսկ հայկականից Տերյան, Մուրացան
      • Էմիլ Արսենալ Ֆան
        2012-02-19 18:21:21
        մեկ ել Բակունց
      • L........
        2012-02-19 18:21:35
        (բռավո) (բռավո) (բռավո) (բռավո)
      • Էմիլ Արսենալ Ֆան
        2012-02-19 18:23:08
        (ծաղիկ) (ծաղիկ) դու քանի տարեկան ես՞
      • L........
        2012-02-19 18:24:32
        16 դու 10 չէ՞
      • Էմիլ Արսենալ Ֆան
        2012-02-19 18:41:45
        13 ;)
  • Sonkul-00
    2012-02-19 19:32:08
    Երեխեք, էսօր իմ ծնունդն էլ աաաաա :)
    • Lian
      2012-02-19 19:37:28
      (ծաղիկ) (ծաղիկ) (ծաղիկ) (ծաղիկ) շնորհավոր..... (ծաղիկ)
      • Sonkul-00
        2012-02-19 22:25:05
        ՄԵՐՍԻԻԻԻԻ